حق حبس

اگر بخواهيم معرفي اجمالي از حق حبس داشته باشيم به نوعي كه مطالب اصلي آنرا گفته باشيم مي توان در خصوص حق حبس چنين گفت:

به موجب ماده 337 ق.م هر یک از بایع و مشتری می توانند ایفای تعهدات خود را منوط به ایفای تعهدات از سوی دیگری نماید.

در قراردادهای معوض بین عوض و معوض یک همبستگی ورابطه علت ومعلولی وجود دارد.

با اين توضيح كه بايع مبیع را میدهد فقط برای انکه ثمن را دریافت کند ،مشتری نیز ثمن را می دهد فقط برای انکه مبیع را دریافت کند که بین اینها یک تقابل و موازنه وجود دارد.

یکی از اثار این موازنه و همبستگی در مرحله تسلیم بروز پیدا میکند یعنی در مرحله تسلیم نیز همانند مرحله تملیک این موازنه برقرار است در اینجا نیز بایع مبیع را تسلیم میکند فقط به این دلیل که ثمن را بدست باورد ومشتری ثمن را پرداخت میکند که مبیع را بدست بیاورد.

امابعضی اوقات دلایلی وجود دارد که نشان میدهد طرفین قصد به هم زدن این موازنه را داشته اند مثلاً برای یکی از ثمن و مبیع اجل تعیین میکنندمثل بیع بیع نسیه.

یکی از موارد دیگر :یکی از طرفین حق حبس خودش را اسقاط کند(حق حبس ناشی از اراده طرفین است)به نظر می توانیم از م 245ق.م وحدت ملاک بگیریم که هر حقی قابل اسقاط است.

 

راجع به حق حبس دو نظر وجود دارد:

1ـ گروهی معتقدند حق حبس استثنایی بر قاعده است و لذا فقط در بیع کاربرد دارد. مدلول (مقتضای) بیع فقط تملیک است و بیشتر از این اقتضایی ندارد.

2ـ اما نظر مشهور مخالف این نظریه است  ومقرر میکند که تسلیم حق حبس یک قاعده عام است و در تمامی عقود معوض مجرا است.

گروه اول معتقدند که ما باید در حد نص تفسیر کنیم ولی گروه دوم معتقداست  که باید موسع تفسیر کنیم.

مثلاًدر بیع،مبیع 1/1/89 وثمن نیز در همان روز ولی قرارداددر 22/12/88منعقد شده که تاریخ هر دو یکی است.ایا حق حبس وجود دارد؟چون اراده طرفین بر این بوده که در یک زمان تسلیم وتسّلم شود حق حبس وجود دارد.اگر هیچ کدام انجام ندادند :طرح دعوا،الزام مشتری به پرداخت ثمن

زمانی می توانیم الزام طرف مقابل را بخواهیم که از خود مان اسقاط حق کرده باشیم.

وقتی که  بایع از خود اسقاط حق حبس می کند مثلا بیع را تسلیم می نماید می تواند الزام مشتری را بخواهد.

نويسنده:وحيد قاسمي عهد

بررسي مفهوم حق حبس در بيع +حق حبس+قراردادها+بيع+قاعده+استثناء+نظريات ژيرامون حق حبس